คริสตจักรคาทอลิกก่อตั้งโดยคอนสแตนตินหรือไม่?

ไม่ คริสตจักรคาทอลิกไม่ได้ก่อตั้งโดยจักรพรรดิคอนสแตนติน แต่ก่อตั้งโดยพระเยซูคริสต์ ผู้ทรงแต่งตั้งอัครสาวกเป็นผู้สืบตำแหน่งต่อจากพระองค์ และทรงเลือกนักบุญเปโตรเป็น “ศิลา” ซึ่งจะเป็นรากฐานของพระศาสนจักรของพระองค์ (มธ 16,18-19) ความเชื่อที่ว่าคอนสแตนตินสร้างคริสตจักรคาทอลิกนั้นเป็นความเข้าใจผิดในประวัติศาสตร์

คริสตจักรมีอยู่ก่อนคอนสแตนติน

ตั้งแต่ศตวรรษแรก คริสตจักรของพระคริสต์ได้ก่อตัวขึ้นแล้ว เราพบหลักฐานได้ทั้งในพระคัมภีร์และงานเขียนของคริสตชนยุคแรก ๆ ในพันธสัญญาใหม่ หนังสือกิจการอัครสาวกและจดหมายของนักบุญเปาโล แสดงให้เห็นรูปแบบการจัดการของคริสตจักรยุคแรก ทั้งการประกอบพิธีบูชาขอบพระคุณ การแต่งตั้งพระสังฆราชกับพระสงฆ์ และการสืบตำแหน่งต่อจากบรรดาอัครสาวก

ยิ่งกว่านั้น นักเขียนคริสตชนในยุคแรกได้เรียกคริสตจักรว่า “คาทอลิก” แล้ว นักบุญอิกนาเชียสแห่งอันติออค ผู้เป็นพระสังฆราชและมรณสักขีในศตวรรษที่ 2 ได้ใช้คำว่า คริสตจักรคาทอลิก ในจดหมายถึงชาวสเมอร์นา

นักบุญอิเรเนอุส แห่งลียง หนึ่งในปิตาจารย์ยุคแรก (ศตวรรษที่ 2) เน้นถึงความสำคัญของการสืบตำแหน่งต่อจากอัครสาวก เพื่อรักษาความถูกต้องแท้จริงของคำสอน ท่านกล่าวว่า คริสตจักรในกรุงโรมมีสถานะพิเศษ เพราะก่อตั้งโดยอัครสาวกนักบุญเปโตรและนักบุญเปาโล ท่านบอกว่าผู้ใดปรารถนาจะรู้จักความเชื่อแท้จริง ต้องมองไปที่กรุงโรม ซึ่งยังคงรักษาจารีตของอัครสาวกไว้อย่างสมบูรณ์

นอกจากนี้ นักบุญอิเรเนอุสยังได้กระทำสิ่งสำคัญคือ รวบรวมรายนามพระสังฆราชแห่งโรม ตั้งแต่สมัยนักบุญเปโตรจนถึงยุคของท่าน เพื่อแสดงให้เห็นถึงสายการสืบตำแหน่งต่อกันมาอย่างไม่ขาดสาย

ดังนั้นจึงพิสูจน์ได้ว่าคำว่า “คริสตจักรคาทอลิก” ถูกใช้มาตั้งแต่ยุคก่อนคอนสแตนติน เป็นหลักฐานถึงความต่อเนื่องของคริสตจักรตั้งแต่สมัยอัครสาวก

แล้วคอนสแตนตินทำอะไร?

คอนสแตนติน ซึ่งปกครองจักรวรรดิโรมันในช่วง ค.ศ. 306-337 ไม่ได้ก่อตั้งคริสตจักร แต่มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์คริสตศาสนา ก่อนหน้าท่าน คริสตชนถูกเบียดเบียนอย่างหนักในจักรวรรดิโรมัน จนกระทั่งปี ค.ศ. 313 คอนสแตนตินและลิซินิอุส ได้ลงนาม ประกาศมิลาน เปิดโอกาสให้ทุกคนมีเสรีภาพในการนับถือศาสนา รวมถึงคริสต์ศาสนาด้วย

ด้วยเหตุนี้ คริสตชนจึงสามารถปฏิบัติศาสนาได้อย่างเปิดเผย ไม่ต้องเกรงกลัวการเบียดเบียน เมื่อมีเสรีภาพ คริสตจักรจึงขยายตัวอย่างรวดเร็ว และสามารถสร้างสถานที่ประกอบพิธีได้โดยไม่ต้องหวาดกลัวว่าภาครัฐจะเข้ามาทำลาย

สภานิไซอาและความเชื่อแท้จริง

อีกเรื่องที่ก่อให้เกิดความสับสนคือ สภานิไซอา ใน ค.ศ. 325 ซึ่งคอนสแตนตินเป็นผู้เรียกประชุม บางคนเชื่อกันว่า คริสตจักรคาทอลิกถือกำเนิดหรือแนวคำสอนถูกสร้างขึ้นในการประชุมนี้ ซึ่งไม่เป็นความจริง

สภานิไซอาจัดตั้งขึ้นเพื่อแก้ไขลัทธิอาเรียน ซึ่งปฏิเสธพระเทวภาพของพระคริสต์ บรรดาพระสังฆราชที่มาประชุมได้ยืนยันสิ่งที่เชื่อกันมาตั้งแต่อัครสาวก คือ พระเยซูทรงเป็นพระเจ้าแท้ และทรงเป็นหนึ่งเดียวกันกับพระบิดาโดยแท้จริง บทข้าพเจ้าเชื่อแห่งนิไซอา (Nicene Creed) ซึ่งเรายังคงใช้สวดในพิธีมิสซามาจนถึงทุกวันนี้ ก็มีจุดกำเนิดจากข้อสรุปดังกล่าว

ดังนั้น สภานิไซอาไม่ได้ “สร้าง” คริสตจักร หรือ “ประดิษฐ์” คำสอนใด ๆ เพียงแต่ยืนยันและชี้แจงสิ่งที่ได้สั่งสอนมาตั้งแต่ยุคอัครสาวกแล้ว

คริสตจักรคาทอลิกมีพื้นฐานมาจากอัครสาวก

คริสตจักรคาทอลิกมีการสืบตำแหน่งต่อจากอัครสาวกอย่างไม่ขาดสาย ตั้งแต่สมัยของพระคริสต์ พระสันตะปาปาในฐานะพระสังฆราชแห่งโรม ทรงเป็นผู้สืบตำแหน่งโดยตรงจากนักบุญเปโตร ซึ่งพระเยซูมอบหมายให้เป็นผู้นำคริสตจักรของพระองค์ (ยอห์น 21,15-17) ความสืบเนื่องเช่นนี้บ่งบอกว่า คริสตจักรไม่ได้เริ่มต้นจากคอนสแตนติน แต่มีรากฐานมาจากพระคริสต์

คริสตชนยุคแรกได้ดำเนินชีวิตตามความเชื่อคาทอลิก ประกอบพิธีบูชาขอบพระคุณ ประกอบพิธีล้างบาป บวชพระสงฆ์ และรักษาธรรมประเพณีของอัครสาวกไว้